براساس اصول قانون اساسی و تفسیر آن، هر ۲۵۰ هزار نفر ایرانی حق دارند یک نماینده در مجلس شورای اسلامی داشته باشند
که گاهی برای داشتن یک نماینده، این تعداد حداقلی، حتی به یک میلیون نفر نیز رسیده است. با در نظر گرفتن گستردگی جغرافیایی و جمعیت کشورمان، در حال حاضر تعداد نمایندگان مجلس شورای اسلامی، ۲۹۰ نماینده است. اما شرایط داشتن کرسی نمایندگی برای پیروان ادیان الهی متفاوت است. نمایندگی ایرانیان زرتشتی که یکی از جایگاههای نمایندگی در مجلس است، با تلاش بزرگان سختکوش و باهوش جامعه خوشنام زرتشتیان امکان پذیر شده است. انسانهای بسیار بزرگی که با وجود شرایط سخت و دشوار در دورههای گوناگون تاریخ سیاسی این کشور در پاسداری از این حق زرتشتیان ایران و به ویژه در به ثمر نشستن جنبش مشروطیت و تثبیت کرسی نماینده زرتشتیان، حتی از جان خود نیز گذشتهاند.
نخستین نماینده ایرانیان زرتشتی در مجلس ملی، شادروان ارباب جمشید جمشیدیان، فردی زحمتکش، سختکوش، با ایمان و از تجار خوشنام ایران بود. تجارتخانه ایشان که عملکردی همچون یک بانک داشت، با گذشت زمان در توسعه ایران نقشی کلیدی یافت. این مرد بزرگ تاریخ سیاسی- اقتصادی کشورمان، در زمان مشروطیت، همراه مشروطه خواهان بود و با کمکهای مادی و معنوی در پیروزی این جنبش مردمی و تاسیس مجلس، نقش بسزایی داشت.
در مجلس اول تنها جامعه اقلیت دینی که حق نمایندگی خود را در مجلس به آیت الله سید عبدالله بهبهانی و آیت الله سید محمد طباطبایی تفویض نکرد، زرتشتیان بودند و جامعه زرتشتیان، ارباب جمشید جمشیدیان را به نمایندگی از سوی خود در مجلس برگزیدند. او از جمله نمایندگان مجلس بود که با تأسیس بانک ملی هم رای بود و یکی از پایهگذاران مهم این بانک به شمار میرود. شادروان ارباب جمشید جمشیدیان برای سربلندی ایران و جامعه زرتشتی به تلاشی خستگی ناپذیر دست زد و متاسفانه گذر تاریخ، به ایشان بسیار سخت گرفت و در پایان، در رنج درگذشت.
پس از آن، از دوره دوم تا دوره دوازدهم مجلس شورای ملی، شادروان ارباب کیخسرو شاهرخ بر جایگاه نمایندگی زرتشتیان ایران تکیه زد. از تاسیس کتابخانه مجلس، شرکت تلفن ایران و یادبود فردوسی تا ساختن آموزشگاههایی همچون فیروز بهرام و انوشیروان دادگر و صدها یادمان تاثیرگذار دیگر، از نمونه تلاشهای ماندگار ارباب کیخسرو شاهرخ برای این مرز و بوم است. متاسفانه شادروان ارباب کیخسرو شاهرخ نیز جان خود را در این راه از دست داد.
با شناخت این گزیده از تاریخ سیاسی، تاریخی که در شمارههای پیشین پارسنامه، به تفضیل به آن پرداخته شده است، میتوان دریافت که از بنیانگذاری کرسی زرتشتیان در مجلس و پاسداری و نگهداشت آن در گذر زمان و فراز و فرود تاریخ این کشور پهناور، تا به حال چه کوششها و جانفشانیها صورت گرفته است. نمایندگی زرتشتیان ایران در مجلس که از زمان قاجار و از همان نخستین دورهاش، به زرتشتیان اختصاص داده شد، رخدادهای سیاسی گوناگونی را پشت سر گذاشته اما همیشه پابرجا مانده است و باید پابرجا بماند.
و یگانه رمز پایدار ماندن این حق تا به امروز، حضور پررنگ زرتشتیان در پای صندوق رای و رای دادن به نامزدهای نمایندگی زرتشتیان بوده است. هرچند در این ۱۲۳ سال تاریخ مجلس ایران، به دلایل گوناگون در برخی دوره ها، تنها یک نفر، کاندیدای نمایندگی زرتشتیان ایران در مجلس بوده اما باز هم زرتشتیان با حضور خود در پای صندوق رای، به همگان نشان دادهاند که در هر فراز و فرود، همواره پشتوانه محکمی برای نماینده خود و حضور و نقش آفرینی موثرتر او در این جایگاه کلیدی خواهند بود.
مهمترین وظیفه نماینده زرتشتیان ایران، همانند ۲۹۰ نماینده دیگر در مجلس، قانونگذاری و نظارت بر قوانین کشور است که این شاخصه، اهمیت حضور نماینده ایرانیان زرتشتی را در مجلس دوصد چندان میکند. از سوی دیگر نماینده زرتشتیان، وکیل تک تک زرتشتیان، انجمنها و ارگانهای زرتشتی است. با توجه به اینکه هر نماینده در مجلس، بی تردید نماینده همه مردم ایران است بنابراین دارا بودن نقشهای کلیدی در مجلس و تاثیرگذاری بهنگام، در موضوعهای گوناگون کشوری، نقش نماینده را بیش از پیش پررنگ و پرمفهوم میسازد. این ویژگیها، نماینده را به اصلیترین مسئول ارتباط جامعه زرتشتی با کل جامعه ایران، تبدیل میکند. بیشک در کنار همه این مسئولیتهای ملی و دیگر مسئولیتهای بینالمللی، وظیفه هماهنگی و یکپارچگی انجمنها و نهادهای زرتشتی در رسیدن به اهداف موفق و بهینه جامعه زرتشتی نیز بر دوش نماینده است. او هماهنگکننده نشست انجمنها و نهادهای زرتشتی است تا اجزا گوناگون جامعه همانند یک اتحادیه عمل کنند و هر انجمن بدون خدشه دار کردن استقلال نهاد دیگر، در راستای رسیدن به اهداف مشترک و سازنده قدم بردارد. این نقشهای درون گروهی و برون گروهی جامعه زرتشتی سبب شده است که انتخاب نماینده برای جامعه ایرانیان زرتشتی همواره از اهمیت ویژهای برخوردار باشد.
با این نگاه کوتاه به تاریخچه و جایگاه نمایندگی زرتشتیان در مجلس در مییابیم که همواره انتخابات مجلس برای جامعه زرتشتی بسیار مهم بوده است و نباید فراموش کنیم که در گذر تاریخ از جان گذشتگی و فداکاری انسانهای بزرگی چون ارباب جمشید جمشیدیان و ارباب کیخسرو شاهرخ، تنها کرسی نمایندگی زرتشتیان ایران را به صورت مجزا و کامل، متعلق به زرتشتیان کرده است و امروز مسئولیت ما است تا چون گذشتگان خود در راه پاسداری از حق جامعه و فرزندان خود بکوشیم که کوتاهی در این راه، از نگاه آیندگانمان نابخشودنی است.
بنابراین با وجود اینکه در دوم اسفندماه امسال و در یازدهمین دوره انتخابات مجلس، تنها یک کاندیدا از جامعه زرتشتی اعلام آمادگی کرده است، اما اهمیت پاسداری و نگهداشت جایگاه نماینده ایرانیان زرتشتی به عنوان مهمترین مسئول جامعه زرتشتی به ویژه در مجلس، مسئولیت امروز افراد جامعه زرتشتی را سنگین تر و اهمیت حضور تک تک زرتشتیان در این انتخابات را بیش از پیش آشکار می سازد. باشد که با شرکتمان در این انتخابات، نشان دهیم که جامعه زرتشتی در برابر آینده خویش، مسئولیتپذیر است و از حق همیشگی خود به نیکی پاسداری می کند و کرسی نماینده ایرانیان زرتشتی در مجلس را با حضور خود در انتخابات، پایدار و همیشگی میکند و بیشک همین گونه نیز خواهد شد.
برگرفته از شماره ۱۲۸ ماهنامه پارس نامه
نسخه دیجیتال شماره ۱۲۸ پارس نامه را می توانید از اینجا دریافت کنید.
