وب سایت جشنواره بین المللی نمایش عروسکی تهران- مبارک یادداشتهایی را در مورد دو نمایش نسرین خنجری در جشنواره هجدهم منتشر کرده است و همچنین به گفتگو با این هنرمند زرتشتی پرداخته است.

هجدهمین جشنواره بین المللی نمایش عروسکی تهران-مبارک روزهای ۱۰ تا ۱۷ اسفند ماه به صورت مجازی برگزار شد. نسرین خنجری، نویسنده و کارگردان زرتشتی، با دو نمایش در این جشنواره حضور داشت، وی نویسنده «افسانه دختر بالدار» و نویسنده و کارگردان «جایی برای آشغال ها نیست» است که هر دو نمایش در جشنواره، پخش شدند. همچنین وی در بخش نمایشنامه نویسی نیز شرکت کرده بود که شایسته تقدیر شناخته شد.

وب سایت جشنواره تهران مبارک، گفتگویی را با نسرین خنجری منتشر کرد همچنین دو یادداشت نیز در مورد نمایش های خانم خنجری منتشر شد که در اینجا می توانید این گفتگو و یادداشتها را بخوانید:

گفتگو با نسرین خنجری که در روز شانزدهم اسفند ماه با تیتر: نسرین خنجری کارگردان حاضر در جشنواره«تهران-مبارک»: تماشاگران زیادی از طریق تلویزیون تئاتر ایران نمایش می‌بینند/«جایی برای آشغال‌ها نیست»نمایشی پیرامون محیط زیست است منتشر شد.

متن این گفتگو بدین ترتیب است:

به گزارش ستاد خبری هجدهمین جشنواره نمایش عروسکی تهران- مبارک به نقل از ایران تئاتر از جمله نمایش‌هایی که درهجدهمین جشنواره نمایش عروسکی تهران ـ مبارک شرکت کرده است، «جایی برای آشغال‌ها نیست»نام دارد. نمایشی به کارگردانی نسرین خنجری که در بخش صحنه‌ای کودک و نوجوان این دوره از جشنواره شرکت کرده است.

نسرین خنجری در مورد داستان این نمایش گفت:«جایی برای آشغال‌ها نیست»نمایش پیرامون محیط زیست است و داستان آن به شکل فانتزی روایتگر رابطه میان یک خانم پوستر کاغذی مچاله شده و یک آقای  قوطی کنسرو قراضه است که آن‌ها به همراه یک مگس متوجه می‌شوند که چون دیگر جایی برای آشغال‌ها نیست و جای آن‌ها نیز خیلی تنگ شده است در نتیجه باید به همراه یکدیگر راه افتاده و به نزد آدم‌ها بروند و به آن‌ها بگویند که دیگر بس است و آشغال تولید نکنید.همراهی آن‌ها به سفری منجر می‌شود که حوادث و اتفاقات فراوان در آن رخ می‌دهد که این نمایش راوی آن‌هاست.

تمام نمایش‌ها از طریق فضای مجازی از ۱۰ تا ۱۷ اسفند قابل نمایش هستند

وی با تأکید بر اینکه این نمایش را برای نخستین‌بار ویژه جشنواره عروسکی “مبارک” تولید کرده است، گفت: براساس آنچه که دبیرخانه جشنواره اعلام کرده است تمامی آثار در زمان برگزاری جشنواره که تا ۱۷ اسفند ادامه خواهد داشت از طریق سامانه و پلتفرم‌های موجود بر بستر فضای مجازی قابل استفاده و رؤیت از سوی مخاطبان علاقه‌مند است و براساس آنچه که شخصاً مطلع شدم برخی از کارهای حاضر در جشنواره بلیط فروشی دارند با قیمت ۸ هزار تومان  و برخی دیگر رایگان است که البته اطلاعی از این نحوه تقسیم‌بندی کارها ندارم.

خنجری در مورد بارگذاری فیلم آثار نمایشی جشنواره در پلتفرم‌های طراحی شده تصریح کرد: به نظر که این اتفاق تجربه نو و جالبی است هر چند که همه ما در مواجهه با این پدیده نو استرس داشتیم و در ابتدا نمی‌دانستیم که باید چگونه با آن کنار بیاییم. من اهل و ساکن یزد هستم و پیش از این جشنواره که جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان به همین شکل برگزار شد، توانستم از طریق فضای مجازی در جریان آثار شرکت‌کننده در این جشنواره قرار گیرم؛ امری که سال‌های قبل شاهد آن نبودیم و کرونا با همه بدی‌هایی که داشت فرصتی را پیش آورد که ما به تجربه‌های نو در زمینه عرضه محصولات فرهنگی و هنری نیز بیاندیشیم. شخصاً بسیار خوشحالم که نمایش من از طریق فضای مجازی امکان آن را دارد که توسط طیف وسیع‌تری از تماشاگران در سراسر ایران دیده شود.

نظارت و ارزیابی آثار از آنجا که باید در اختیار مخاطبان بیشتری قرار می‌گرفت دشوار و سختگیرانه بود

این کارگردان عروسکی افزود: تنها سختی کار در این تجربه نو روند فیلمبرداری آثار بود که همانطور که گفتم استرس و نگرانی را متوجه اغلب گروه‌های شرکت‌کننده کرد مضافاً به اینکه چون قرار بر این است که فیلم آثار بارگذاری شود و در اختیار مخاطبان بیشتری قرار گیرد لذا نظارت‌ها و ارزیابی‌ها در خصوص نحوه اجرا و فیلمبرداری کمی دشوار  و سختگیرانه بود و فشار آن را متوجه گروه‌ها کرد اما از نتیجه کار خرسندیم و امیدواریم با تماشای آثار رضایت بینندگان نیز جلب شود.

خنجری گفت: همانطور که اشاره کردم ساکن یزد هستم و روند تمرینات ما با دوستان همکارم در تهران به این شکل بود که ابتدا دورخوانی را از طریق فضای مجازی و آنلاین به انجام رساندیم و به محض تسلط دوستان بر روی متن و سوار شدن آنها بر شخصیت و لحن و گفتار عروسک‌ها، به تهران آمدم و مراحل کار با عروسک به شکل حضوری به انجام رسید. سبک کاری ما «تاپ تیبل» است  و ما در زمان فیلمبرداری کمترین تغییرات را در زمینه اجرای میزانسن‌ها داشتیم که خوشبختانه تمامی وقایع صحنه با حضور ۱۰ کاراکتر و با استفاده از یک دوربین به ثبت رسید.

وی ادامه داد: در این نمایش از عروسک‌های گوناگونی استفاده کردم؛ از عروسک باتومی، اسفنجی تا عروسک فک‌زن و لذا تکنیک کاری ما در زمینه استفاده از عروسک، تلفیقی بوده است.

جشنواره عروسکی در این ایام پایان سال نو روزگار خوب توأم با سلامت را برای خانواده‌ها رقم خواهد زد

این کارگردان عروسکی در پایان با اشاره به  زمان برگزاری جشنواره گفت: از نظر من به غیر از فشار و استرسی که گروه‌های نمایشی از زمان بازبینی آثار تا زمان فیلمبرداری از آنها داشتند و این مدت زمان بسیار کوتاه بود، برگزاری جشنواره در چنین مقطع زمانی را باید به فال نیک گرفت. خاطرم هست سال گذشته قرار بود به میزبانی یزد، جشنواره عروسکی به منظور پیشواز از بهار توسط خانم برومند برگزار شود که البته برگزاری آن لغو شد و در حال حاضر و با توجه به شیوع بیماری کرونا و جبراً تعطیل شدن بسیاری از برنامه‌های خانواده برای استقبال از بهار، این جشنواره فرصت خوبی را به ویژه برای کودکان و نوجوانان فراهم آورده است تا به تماشای آثار این  رویداد نمایشی بنشینند و به اتفاق خانواده‌های خود روزگار خوب  توأم با سلامتی را سپری کنند.

 

 

در روز هفدهم اسفند ماه نیز یادداشتی به قلم مریم اقبالی در مورد نمایش «جایی برای آشغال ها نیست» در وب سایت جشنواره منتشر شد که آن را می توانید در ادامه مطلب بخوانید:

نمایش “جایی برای آشغال ها نیست”، در بخش کودک و نوجوان، به جشنواره هجدهم نمایش عروسکی راه یافته است .

در واقع مخاطب اصلی این نمایش، انسان است که زمین را به زباله دانی بزرگ تبدیل کرده است و تنها به کودک و نوجوان محدود نمی شود.

تولید زباله توسط بشرو گسترش آن در پهنه ی زمین، در هرکجا که  زندگی می‌کند یا نمی‌کند، و فجایع حاصل از آن، امروزه به اولین  تیترهای خبری دنیا تبدیل شده ویافتن راه های مهار و کنترل آن به الویت های  جهان تبدیل شده  است.

بسیار نیکو ست و قابل ستایش، که در دنیای هنر نیز تلاش هایی مستمر و موثر در جهت توجه دادن انسان ها، به این فاجعه ی زیست محیطی انجام می‌شود.

“جایی برای آشغال ها نیست” تلاشی ست برای نمایاندن گوشه هایی از این فاجعه ی جهانی، در قالب نمایش عروسکی و جشنواره ای بین المللی!

در این نمایش، زباله ها اشخاص نمایشند، در طراحی و ساخت عروسک ها  هم از زباله ها، الهام گرفته شده است. صحنه ها ساده  و کمتر داری ساخت وساز اند و شیوه ی اجرا، تاتر عروسکی سیاه است.

یک قوطی کنسرو خالی  و یک پوستر دور انداخته شده، که از تکثیر  و تکثر زباله ها به تنگ آمده اند،  برای رفع تگنا، قصد می‌کنند راه حلی بیابند. آن ها با مگسی همراه شده و از کهنه پلاستیک که از زمره ی آشغال ها ست و نماد تجربه و پختگی ، پرس وجو می‌کنند. کهنه پلاستیک،جستجوی انسان‌  بعنوان مسبب این تنگنا، و هشدار به او را، توصیه می‌کند . آنها در طی مسیر با اتفاقات تلخی روبرو می‌شوند و در پایان راه، مگس به دلیل عمر کوتاهش و پوستر با فنا شدن در شیرابه ی زباله ها جا می مانند.قوطی خالی کنسرو هم  انسانی نمی یابد و از باد زوزه کش میشنود که نسل انسان، متاثر از فاجعه ی انباشت زباله ها، از  جهان رخت بر بسته است.

نمایش به دلیل پیامی که در آن نهفته، ارزشمند است، اما ابهام و تناقض در پرداخت آن، مانع تاثیر قدرتمند پیام نمایش است.

تناقض  اینجاست که، آشغال ها، اشخاص مثبت  نمایشند  و  انسان ها اشخاص منفی.

آشغال ها مهربان، دلسوز، با نمک، جستجو گر و از خودگذشته اند با همه ی  خصایص انسانی  و انسان ها  همه نیست و نابود شده اند.

و ابهام در  این ست، که اگر آشغال ها  موجه و مثبت معرفی می‌شوند چرا تکثیر و تکثر آنها تنگنا و مسئله عنوان می شود ؟

شاید اگر آشغال ها ی نمایش همچنان که  در ظاهر دیده می‌شوند، تعریف و اغراق می‌شدند، مثلا بشدت بد بو، بشدت آلوده کننده، بشدت فرسوده یا بشدت کشنده، بیشتر  مقبول می‌افتاد و تولیدروز افزون آنها فاجعه بار تر به نظر می‌آمد.

آشغال ها ی معرفی شده در   نمایش و آشغال های مشمئز کننده و فاجعه ساز در واقعیت،  ذهن کودک و نوجوان را به چالش وا می دارد اما باوری در پی  ندارد.

 امید آنکه، روزی زمین، جایی برای زباله ها  نباشد!

 در همان روز هفدهم اسفند ماه، حسین زینالی نیز یادداشتی را در مورد نمایش یه گوله ماه نقره ای در وب سایت جشنواره عروسکی تهران- مبارک منتشر کرد، متن این یادداشت بدین ترتیب است:

از دیر باز و در داستان ها و اسطوره ها و افسانه ها همواره ماه عنصری خیال انگیز و دلربا بوده است، نمادی از یک معشوق دست نیافتنی که همواره عشاق در راه رسیدن به او خطرهای بسیار کرده اند. اینبار و در نمایش یه گوله ماه نقره ای نویسنده اثر با دستمایه قرار دادن این تم عاشقانه موفق شده است داستانی در دنیای فانتزی خلق کند که به همراهی اعجاز عروسک ها تخیل کودکان را به پرواز در بیاورد.

از نکات قوت اثر می توان به ساختار خوب نمایشنامه اشاره نمود که در عین سادگی و تناسبی که برای مخاطب کودک دارد از لایه های منختلف داستانی و شخصیت پردازی های خوب برخوردار است. نویسنده موفق شده است با مقدمه چینی مناسب و پیشبرد خط داستانی به گره هایی برسد که با اتفاق هایی از جنس فانتزی، که با اعجاز نمایش عروسکی همراه است باز شوند و به یک پایان تاثیر گذار که نمایان گر یکی از بی آلایش ترین و بی قید وشرط ترینِ عشق ها، که همان عشق مادر به فرزند است برسد.

به لحاظ اجرایی کارگردان با انتخاب تکنیک هایی تلفیقی عروسک ( نخی، میله ای و…) سعی کرده است تا حد امکان نمایشی تر و تصویری تر خط داستانی را بروی صحنه بیاورد. بی تردید نمایش با بهره گیری از صدا پیشه های خوب، ریتم مناسب و همراهی موسیقی در روایت داستان خوب عمل می کند و آنچه در لایه های مختلف داستانی برای مخاطب کودک خود در نظر گرفته است را به خوبی منتقل نموده و تماشاگر را تا پایان جذب می کند.

اما آنچه در طول اثر کمی تمرکز مخاطب را بر هم می زند و باورپذیری صحنه های فانتزی در حال اجرا را مخدوش می کند از کنترل خارج شدن گاه و بی گاه عروسک هایی هستند که بویژه با تکنیک نخی در حال اجرا هستند. بنظر می رسد اگر با تمرین بیشتر مشکل عروسک گردانی در بعضی از صحنه ها حل گردد و در طراحی صحنه نیز به سمت یک طراحی کاربردی تر و زیباتر که به غنای تصاویر ساخته شده کمک بیشتری نماید، برود می توانیم شاهد یک نمایش عروسکی به مراتب موفق تر و تاثیر گذار تر باشیم.