کتاب پیک مزدیسنان، نخستین متن از مجموعه متون فارسی سنت زردشتی توسط انتشارات فروهر منتشر شد.
پیک مزدیسنان عنوان نشریه ای است که به قلم دینشاه ایرانی در دوازده شماره از مهر ماه ۱۳۰۵ در بمبئی منتشر و به ایران ارسال می شده است. انتشارات فروهر به کوشش دکترحمیدرضا دالوند، این دوازده شماره را با حروف چینی مجدد، به چاپ رسانده است.
در پیشگفتار مفصل این کتاب که به قلم دکتر حمیدرضا دالوند نوشته شده است، سنت زردشتی معرفی می شود و از اهمیت آن گفته می شود. در بخش دیگری از پیشگفتار نیز «متون فارسی سنت زردشتی» معرفی می شوند و پیکره اصلی و قالب متن های فارسی زردشتی اینگونه تعریف می کند:
«جامعه زردشتی ایران دست کم از سده ششم یزدگردی به این سو نقل متون مقدس و دینی خود به فارسی نو را در پیش گرفته و تا به امروز ادبیاتی چشمگیر به نظم و نثر در زمینه ترجمه و تفسیر متون دینی، کلام، روایات، تاریخ ، اخلاق و اندرز، نجوم و زبانشناسی و غیره پدیدآورده است (نک. دالوند۱۳۹۹ب). در کنار این، روزنامهنگاری، اسناد دیوانی و متون تعلیمی و آموزشی نیز اهمیت فراوانی دارند. این متون چه دستنویس و چه سند، چه چاپ سنگی و نایاب و چه چاپ شده و در دسترس، پیکره اصلی و قالب متنهای فارسی زردشتی را تشکیل میدهند.»
دکتر دالوند در ادامه اشاره می کند که گام نخست برای بازخوانی سنت، این است که همین مواد و منابع در دسترس همگان قرار بگیرد. در همین انتشارات فروهر با تلاش خانم دکتر فرزانه گشتاسب این مهم را پذیرفته و بر آن است تا زیر عنوان «متون فارسی سنت زردشتی» زمینه نشر و بازنشر متن های مهم را فراهم سازد.
در ادمه این پیشگفتار از همه پژوهشگران به ویژه اهل قلم جامعه زردشتی دعوت به همکاری شده است تا اگر متنی را دارند که در این مجموعه می گنجد، معرفی کنند و بدین ترتیب منتشر نمایند، همچنین ضوابط و شیوه آماده سازی و نشر متن ها نیز ذکر شده است.
در ادامه نویسنده پیشگفتار، گذری کوتاه بر زندگی دینشاه ایرانی می کند و در نهایت بدین ترتیب به توصیف فعالیتها و اهمیت دینشاه می پردازد:
«آنچه از گاهشمار زندگی دینشاه برمیآید، ایرانی تباری است که گرچه دو سه نسل از مهاجرت اجباری نیاکانش به دیار هند میگذرد و پدر بزرگش بامس حساسیت ویژهای به ایران داشت و نام ایران را در نزد فرزندان خویش بر زبان نمیراند (شهمردان۱۳۶۳: ۴۹۸)، با مطالعه ادبیات فارسی و سنت زردشتی رگ و ریشه خود را پیدا کرد. او با خواندن گاهان و شعر حافظ گوهری یافت که ورای سنت زردشتی و شریعت مسلمانی، درون مایه هویت ایرانی است. رویای نمایان ساختن و سنبیدن آن گوهر را داشت. از مسلمان و زردشتی، خواه ایرانی خواه پارسی، از پادشاه و درباریان و از صاحبان ثروت و ارباب معرفت یاری خواست. نهاد فرهنگی اجتماعی و اقتصادی درست کرد و انجمن بنیاد نهاد. کتاب و نشریه چاپ کرد. میان ایران و هند پلی فرهنگی زد. کوشید تا پس از هزاران سال کلام آسمانی زردشت را به گوش همه ایرانیان، از هر قوم و مذهبی اما فارسی زبان، برساند. کوتاه زیست ولی زندگی او پربار و مفید و تاثیرگذار بود. زندگی و اندیشههای دینشاه هنوز پس از گذشت یک سده تازه و رهگشاست زیرا با هویت ایرانی گره خورده است و تا ایرانی بودن ارزش باشد و ایران مسئله ما، سخن دینشاه ایرانی نو و درخور اندیشه است.»
نویسنده پیشگفتار در بخش پایانی نیز به معرفی پیک مزدیسنان پرداخته و ویژگی شاخص آن را اینگونه بیان می کند:
«این مجموعه در تاریخ کیش زرتشتی به ویژه در ایران پس از اسلام بینظیر و متفاوت است. گذشته از کتاب شکندگمانیک که یک استثنا در کلام زرتشتیان است، همه آثار کلامی از دینکرد تا رساله علمای اسلام و تا رساله دین مساله در روزگار قاجار، در تعامل و پاسخ به چالشهای کلامی اسلام با لحنی منفعلانه تدوین شدهاند و کلام انفعالی زرتشتی را پدیدآوردهاند (نک. دالوند۱۳۹۸الف: ۷۵-۸۷). رسالههای پیک مزدیسنا هم به تدوین اصول کیش زرتشتی میپردازند، اما نه از در انفعال و یا ستیزهجویی و هماوردخوانی که با تاکید بر توحیدی بودن این کیش و همسو بودن با ادیان ابراهیمی به ویژه اسلام که دین غالب در ایران است، زمینههای تنش احتمالی میان پیروان ادیان دیگر با دیانت زرتشتی را از میان میبرد. او نه تنها تضاد و تفاوتها را کمرنگ میکند که میکوشد عرفان ایرانی را ادامه میراث دینی پیش از اسلام نشان دهد و استمرار فکری و وحدت میراث فرهنگ ایرانی را به هدف تقویت وحدت ملی ایرانیان، تبلیغ و تشریح کند.»
گفتنی است این کتاب بنامگانه روانشادان مهناز جمشید فلاحتی و جمشید خدارحم فلاحتی منتشر شده است.
