«نگاهی نو به آینده سالمندی در ایران» موضوع سخنرانی دکتر افسر افشار نادری در سازمان زنان زرتشتی بود.
برنامه سخنرانی نخستین دوشنبه هر ماه، از ساعت ۱۰ بامداد دوشنبه چهارم آذر ماه ۱۳۹۸ در تالار خسروی تهران برگزار شد.
دکتر افسر افشارنادری، مشاور فرهنگی خانواده با موضوع نگاهی نو به آینده سالمندی در ایران به سخنرانی پرداخت.
متن سخنرانی دکتر افشار نادری بدین ترتیب است:
در سال ۱۳۸۵ تعداد جمعیت سالمندان در ایران ۵ میلیون نفر بوده، در حال حاضر این تعداد به ۹ میلیون نفر رسیده است و پیش بینی می شود که تا پنجاه سال آینده ۳۰ درصد جمعیت ایران را سالمندان تشکیل دهند. سالمندان نیازمند خدمات ویژه ای به لحاظ بیماری ها، پیشگیری ها، بهداشت، رفاه و… می باشند. در اکثر کشورهایی که با پدیده سالمندی روبرو هستند برنامه های خاصی نیز تدارک دیده شده که از طریق آموزش به سالمندان و نیز به سایر اعضای جامعه در ارتباط با سالمندان منتقل می سازند و در نتیجه زندگی سالمی را به افراد آموخته و مرحله ناتوانی را به تعویق انداخته و آنها را از زندگی بهینه برخوردار می سازند. سالمندی بیماری نیست که فقط عده ای از افراد را تهدید کند بلکه بخش جدایی ناپذیر از زندگی هر انسان است و همه با آن روبرو خواهند شد.
در ماده ۲ مصوبه قانون برنامه سوم توسعه، بر امکان حضور سالمندان در جامعه، بر تامین حداقل نیازهای اساسی آنان، افزایش احترام آنها در خانواده و جامعه و تقویت شان و منزلت آنها تاکید شده است.
دربند ۷ و ۱۵ سیاست های کلی جمعیت در تکریم سالمندان بر اتخاذ روش های حمایتی و تشویقی مناسب و مراقبتهای جسمی و روحی و عاطفی آنان تاکید می گردد.
و نیز در ماده ۸۰ قانون برنامه ششم توسعه بر مناسب سازی اماکن و معابر تاکید شده و گفته می شود که محیط باید برای سالمند مناسب باشد و محیط اجتماعی باید بستر را برای حضور سالمند فراهم کند، شاخص مناسب سازی محیط این است که سالمند و معلول در محیط احساس امنیت کنند و خطرات برای این افراد به حداقل کاهش یابد.
در اسناد ملی سالمندی در ایران، برنامه ریزی توسط سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت در نظر گرفته شده(که این هم خود یک مشکل حل نشده باقی مانده و هر دو دستگاه خود را متولی سالمندان دانسته و دعواهایی از این دست هیچگاه تمامی نداشت و مانع بزرگ برای پیشبرد کار جدی است.)
در کنار همه این موارد ضعف “نظام تامین اجتماعی فراگیر” برای این قشر از افراد جامعه موجب می شود که در این حوزه همواره نگرانی هایی در تمامی حوزه ها به چشم بخورد و روز به روز با افزایش جمعیت آنان، بر شدت این نگرانی ها افزوده گردد.
شعال سال ۲۰۱۹ سازمان جهانی بهداشت به مناسبت روز جهانی سالمند، “فرصت های برابر برای همه سنین” انتخاب شد که هشداری برای همه سیاستگذاری ها به ویژه سیاستگذاری اجتماعی، اقتصادی و فهنگی می باشد. عمده ترین مشکل ما در بخش سالمندی عدم برنامه ریزی است پس باید هر چه سریعتر برای رفع نیازهای آنان تمهیداتی را لحاظ نمود تا امکان دسترسی فرصت های برابر برای همه آنان طبق شعار جهانی ایجاد گردد.
سالمندی با تحلیل رفتن قوای جسمانی و روحی تعریف پیدا می کند، فقدان کار و شغل، سلامتی، نشاط، حضور فرزندان، انرژی، خواب در شماری از سالمندان، مهارت های عملکردی و… شروع سالمندی را نشان می دهد.
سالمندی فقط سن نیست و سالمندان نیز می توانند توانایی و فعالیت های خوبی از خود نشان بدهند.
طبق تحقیقات، سالمندی از سن ۶۵ سالگی شروع می شود و سه قسمت دارد ۶۵ الی ۷۵ سالگی(سالمند جوان)، ۷۵ تا ۸۵ سالگی(سالمند پیر) و ۸۵ به بالا(کهن سال)
ویژگی های سالمندی را باید از دوران دبستان به بچه ها آموخت و در این باره به کودکان آموزش داد و چنانچه اینکار را از امروز شروع کنیم به طور قطع نگاهمان در آینده نه چندان دور، به سالمندی تغییر خواهد کرد.
ما اعتقاد داریم که می توانیم در سالمندی زندگی را از نو بسازیم و کاری کنیم که دوره سالمندی برای افراد همانند دوران کودکی شود اما این بار به دلخواه و شرایط برای وی طوری رقم بخورد که تاکنون آرزویش را داشته است.
مهمترین چیزی که هر سالمندی نیاز دارد ترحم و دلسوزی نیست بلکه توجه و شنیده شدن است.
بنیاد فرهنگ سالمندی از ابتدای سال ۹۸ با مجوز وزارت کشور کار خود را شروع کرد، این بنیاد به دنبال این فرایند است تا بتوان مجموعه ای ملی، بین المللی، پویا و سرآمد رد حوزه های سالمندی داشته که به ذینفعان خود که سالمندان هست خدمات چندگانه ارائه دهد.
این بنیاد در نظر دارد، که سالمندان زندگی زیست نشده(زندگی که فرد آرزوی انجام آنها را داشته اما به دلایلی نشده) را تجربه کنند.
از جمله سالمندی پلکانی یعنی مرحله به مرحله از کار کناره گیری کند. اولین قدم در این راه به راه اندازی مراحل زندگی مجدد است یعنی به آنها آموزش داده شود که مرگ پایان زندگی نیست بلکه تعویض دنیاست پس سالمندی را با شناسنامه مجدد از نو با برگ های سفید آغاز کرده و مانند کودکان به سالمندان نیز حق انتخاب زندگی دهیم.
اولین مرحله آموزش سالمندی، حقوق شهروندی، مطالبه گردی کارت بهداشت و کارت سلامت با همه موارد رفاهی است.
قدم بعدی ایجاد شهرک سالمندی(شهرک دوستدار سالمندی) است که اینکار توسط بنیاد فرهنگ سالمندی در بعضی مناطق تهران و حومه آغاز شده(از جمله در سوهانک زمین ۲۰ هزار متری بدین منظور خریداری و همه نهادهای ضروری همچون بانک، مراکز تجاری و خرید، مراکز تفریحی، مراکز بهداشت و درمان، مشاوران حقوقی، فروشگاه های مجازی و حقیقی و…) در قالب فضاهای عمومی به خریداران فروخته شده یا خواهد شد.
ساختمانی هم به منظور ارائه خدمات پزشکی، پرستاری، بهداشتی و درمانی، خدماتی و… در این شهرک در نظر گرفته شده است.
یکی از برنامه های بنیاد ایجاد شهرک سالمندی برای سالمندانی است که نیاز به همراه یا پرستار دارند تا به آنها خدمات ارائه دهد. این شهرک می تواند برای جوانان زیادی نیز شغل ایجاد کند مثل کارگاه مد و پوشاک ویژه سالمندان.
قوانین منع اشتغال سالمندان حس بدی برای سالمندان ایجاد می کند و همچنین تهدید بزرگی برای جامعه است اما می توان تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد. به همین دلیل در بنیاد اتاق فکر سالمندی ایجاد کرده و از تجربه ها و ایده های سالمندان کشورها استفاده می شود.
در حال حاضر یکی از خانه های سالمندی که دارای ۱۹ واحد است در حال ساخت است و این فضا می تواند محلی پویا و فعال برای فعالیت سالمندان و همچنین ارائه خدمات درمانی و اجتماعی به آنها باشد.
ازدواج، اشتغال و تفریح آن چیزی است که به سالمندان کمک می کند تا انزوا و گوشه نشینی را کنار گذاشته و زندگی دوم خود را به خوبی شروع کنند. در همین رابطه راه اندازی تورهای گردشگری برای سالمندان یکی دیگر ازاهداف بنیاد است. سعی بنیاد بر این است که آرامش سالمندان در ارتقا داده و کمک کند تا زندگی نزیسته خود را فارغ از هر دغدغه ای دوباره آغاز کنند.
