آتشکده‌های یزد، نماد دین‌داری، سازگاری و مدنیت در دل کویرند

دکتر مسعود حاجی زاده میمندی، نویسنده کتاب «آتشکده‌ها و زیارتگاه‌های زرتشتیان استان یزد» در شب آتشکده ها بر جایگاه عمیق فرهنگی، اجتماعی و تاریخی آتشکده‌ها در بافت هویتی ایرانیان تأکید کرد.

به گزارش برساد، شب آتشکده ها همراه با رونمایی از کتاب «آتشکده ها و زیارتگاه های زرتشتیان استان یزد» چهارشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۴ به همت بنیاد ایران شناسی و مجله بخارا برگزار شد.  دکتر حاجی زاده آخرین سخنران این شب بود.

تحقیق، تنها با عشق معنا می‌یابد
دکتر حاجی‌زاده با اشاره به انگیزه‌های نگارش این اثر گفت: «اگر تحقیق بدون عشق انجام شود، ارزش ماندگاری نخواهد داشت. پژوهش آتشکده‌های یزد از سر عشق به فرهنگ ایران انجام شد. هرچند سهم من اندک است، اما تلاش پژوهشگران بنیاد ایران‌شناسی در این زمینه شایسته تحسین است. این پژوهش را به عنوان یک رسالت فرهنگی برای توسعه و صیانت از فرهنگ ایرانی آغاز کردیم.»
وی افزود: «آتشکده‌ها نماد فرهنگی دین زرتشتی و یکی از ارکان فرهنگی ماندگار در استان یزد هستند. همان‌طور که در ادیان دیگر، مکان‌های مقدس چون مسجد، کلیسا و کنیسه اهمیت دارند، در دین زرتشت نیز آتشکده‌ها جایگاهی مقدس دارند و باید با پژوهش‌های علمی مورد صیانت قرار گیرند.»

بررسی ۲۳ آتشکده و ۳ زیارتگاه به شیوه مونوگرافی

حاجی‌زاده درباره شیوه پژوهش گفت:«ما این پژوهش را با رویکرد تک‌نگاری (مونوگرافی) انجام دادیم، که یکی از روش‌های پژوهش کیفی است. در این روش، یک موضوع به‌طور عمیق و جامع بررسی می‌شود. در این پژوهش، ۲۳ آتشکده و ۳ زیارتگاه زرتشتی در استان یزد مورد بررسی میدانی، فرهنگی و اجتماعی قرار گرفتند.»
او گفت: «این کار، برگ سبزی‌ست برای فرهنگ ایران. قطعاً دارای کاستی‌هایی‌ست اما تلاش ما بر آن بوده که سندی پژوهشی و کاربردی برای آیندگان فراهم آوریم. بزرگواری دوستان در تجلیل از این اثر، نشان‌دهنده بزرگی نگاه خود آنان است.»

یزد؛ نگین کویر و تبلور دینداری و سازگاری
دکتر حاجی‌زاده در ادامه به جایگاه ویژه استان یزد اشاره کرد و افزود: «یزد به عنوان اولین شهر خشتی جهان، دومین شهر باستانی جهان و ایرانشهر شناخته می‌شود. یزدی‌ها مردمانی جدی، خانه‌دوست، اقتصادی و دیندار هستند که توانسته‌اند با سازگاری فعال، در دل کویر تمدن بیافرینند. این ویژگی، زمینه‌ساز پیدایش و ماندگاری آتشکده‌ها در این منطقه بوده است.»

ادبیات، شعله‌ای در کنار آتش فرهنگ
دکتر حاجی‌زاده که جامعه‌شناسی و ادبیات نیز یکی از حوزه‌های تخصصی اوست، در خلال سخنان خود به ارتباط ادبیات و آتش در فرهنگ ایرانی اشاره کرد و با خواندن اشعاری در این‌باره گفت:«در ادبیات فارسی، آتش همواره با شعله عشق، روشنی دل و پاکی درون همراه بوده است. از حافظ و مولوی تا نی‌نامه مثنوی، آتش، نماد شور و شعور است. آتشی که درون ماست، میرنده نیست. این همان آتشی‌ست که در دیر مغان، پاس داشته شده؛ آتشی که همیشه روشن است.»

توجه بیشتر به بنیاد ایران‌شناسی یزد
در پایان، حاجی‌زاده با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی استان یزد گفت: «یزد یکی از استان‌های توسعه‌یافته ایران است که باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد. بنیاد ایران‌شناسی در این استان می‌تواند نقش مهمی در حفظ و توسعه میراث فرهنگی داشته باشد. ما امیدواریم با حمایت‌های ملی و محلی، این مسیر با قوت بیشتری ادامه یابد.»